Niet elk knutselwerkje op deze site komt van mijn haaknaald — soms ligt er gewoon een setje wasknijpers en een satéstokje op tafel en wordt het een middagje plakken met de buurkinderen. Deze rups op een blad is zo'n project: negen simpele stappen, papier dat je zo uit de restjesbak trekt en een resultaat dat na het drogen keurig rechtop blijft staan in een bloempot of cadeauzakje. Je kunt 'm op een stokje maken, zoals ik hier laat zien, of — zie je die wasknijper liggen tussen mijn spullen op de foto's — er een knijperversie van maken die je later ergens op vastklemt. Ik hou het vandaag bij de stokjesversie, want die is het steviegst voor kleine handjes.
Het blad tekenen
Ik ga hier niet doen alsof je een sjabloon nodig hebt. Op de foto zie je hoe ik uit de losse pols een blad teken op lichtgroen knutselpapier, met een gewoon potlood — breed in het midden, wat puntiger naar de steel toe, zoals een echt blad. Het zwarte karton eronder is mijn snijmat en achtergrond tegelijk; scheelt lijmvlekken op de keukentafel.
Teken 'm ruim: ongeveer 15 bij 9 centimeter werkt fijn voor kinderhanden en laat straks genoeg ruimte over voor de rups en de blauwe rand. Niet symmetrisch? Geeft niks — een blad in de natuur is dat ook nooit.
- Papier: stevig knutselpapier van rond de 160 grams, dun tekenpapier gaat straks omkrullen van de lijm.
- Potlood: een zacht potlood (HB) tekent makkelijker weg onder het knipwerk.
Het blad uitknippen
Nu het spannendste onderdeel voor de kleintjes: knippen langs de potloodlijn. Op de foto zie je de kindvriendelijke schaar met afgeronde punt en de rubberen turquoise handvatten — die grip maakt echt verschil als je nog niet zo lang zelfstandig knipt.
Laat kinderen onder de zes altijd knippen met een botte, afgeronde schaar en blijf in de buurt bij het stokje verderop in stap zes — dat heeft wél een puntig uiteinde.
Knip rustig, in kleine stukjes tegelijk, en draai het papier in plaats van je hand. Bij de puntige kant van het blad, de steel, knip je in twee halen naar het puntje toe, dan blijft de vorm strak in plaats van rafelig. Een klein stukje ernaast geknipt? Niet erg, dat verdwijnt straks onder de blauwe rand.
Een blauwe rand maken
Het groene blad gaat nu compleet op een stuk blauw papier, met de lijmstift. Op de foto druk ik het stevig aan met de vlakke hand — even goed uitwrijven vanuit het midden naar de randen voorkomt luchtbelletjes die later bij het knippen omhoog krullen.
Ik gebruik hier een gewone lijmstift van rond de twee euro, Action-niveau, en dat is voor dit projectje ook precies genoeg. Voor iets wat je op een braderie zou verkopen zou ik overstappen op een lijmstift uit de vakhandel, die laat na een paar weken minder snel los, maar voor een middagje knutselen met de kinderen maakt het je niks uit.
Tip: kies een blauw dat duidelijk contrasteert met het lichtgroen — te dicht bij elkaar in kleur en de rand die je straks overlaat, valt niet meer op.
De blauwe rand bijknippen
Nu knip je rondom het groene blad, op ongeveer vier tot zes millimeter afstand van de rand, zodat er een smal blauw randje overblijft — precies wat je op de foto ziet ontstaan onder de schaar. Dat streepje maakt het verschil tussen 'een blad' en 'een blad met karakter'.
- Rond de steel: knip hier extra voorzichtig, dit stukje breekt het snelst af als je te dicht bij het groen komt.
- Bij de bolle kant: hier mag je iets sneller doorknippen, brede bochten vergeven kleine afwijkingen.
Niet helemaal recht geworden? Laat het zo. Ik heb in acht jaar markt nog nooit een kind horen klagen over een scheve bladrand — ze kijken naar de rups.
De nerven tekenen
Met een blauw kleurpotlood teken je nu de nerven: één rechte lijn in het midden, van steel tot punt, en daaruit een stuk of vijf, zes zijlijnen schuin naar de rand. Op de foto zie je hoe ik die lijnen los uit de pols zet, niet met een liniaal — een beetje ongelijk maakt het juist een blad en geen technische tekening.
Kies een blauw potlood dat matcht met de rand uit stap drie, dat geeft het geheel rust. Heb je alleen een gewoon potlood in huis? Ook goed, het effect is net iets minder maar niemand die het mist.
Fout getekend? Op karton veeg je potloodlijnen makkelijk weg met een gum, zolang je niet te hard doordrukt.
Het stokje vastplakken
Aan de achterkant van het blad lijm je nu het houten satéstokje vast, zoals op de foto — een flinke klodder lijm over zo'n zes centimeter van het stokje, dan het blad er stevig op drukken en heel even vasthouden tot de lijm pakt.
Dit is ook het moment waarop je kiest: stokje of wasknijper. Zie je 'm liggen tussen mijn materialen op alle foto's? Die wasknijper is het alternatief — knijp 'm straks in plaats van te lijmen aan de onderkant van het blad, dan klem je de rups achteraf zo op een tak, een cadeaulint of de rand van een bloempot. Voor een stevige, rechtop staande knutsel kies ik zelf steevast het stokje.
Laat minstens tien minuten drogen voordat je verder gaat, anders schuift het stokje weg zodra je de rups erop gaat plakken.
De rups vormen
Nu de chenilledraad, donkergroen, gebogen tot ronde bultjes op een rij — net zoals op de foto, waar ik de draad met duim en wijsvinger in een golf duw. Zes tot acht bochtjes geeft een mooi vol lijf, niet te lang en niet te kort voor op een blad van vijftien centimeter.
Chenilledraad heeft een draadkern, dus de uiteindes kunnen prikken. Onder de drie jaar laat ik dit onderdeel zelf doen en plak ik de rups pas als de uiteindes veilig weggewerkt zijn onder het lijf — geen losse scherpe puntjes op een knutsel voor kleine kinderen.
Werk je met gellak of net gedaan nagels? Chenilledraad buigen gaat prima met korte tot middellange nagels, maar bij lange stiletto's grijp ik zelf liever naar een potlood om de bochtjes strakker in model te duwen.
De rups en oogjes plakken
De rups gaat nu diagonaal over het blad, precies zoals op de foto: een streep lijm op de onderkant van de chenilledraad, dan aandrukken langs de middennerf. Meteen daarna de twee wiebelogen erop, tegen elkaar aan bij het voorste bultje — dat geeft de rups meteen een gezicht en een kijkrichting.
- Lijm eerst het lijf vast, voordat je de oogjes plakt — anders schuift alles nog rond.
- Druk de oogjes stevig aan, een paar tellen, zeker als je met een lijmstift werkt in plaats van secondelijm.
- Voor kinderen onder de drie vervang ik losse wiebelogen altijd door getekende ogen — een los oogje dat lostrekt is een verstikkingsgevaar.
Klaar — je rups op een stokje
En daar staat 'ie: een vrolijk groen-blauw blad met een donkergroene rups die je zo in een bloempot, een cadeauzakje of een vaas met wat takken zet. Op de laatste foto zie je precies hoe de nerven, de rand en de oogjes samen een geheel vormen — niks hoeft perfect symmetrisch te zijn, dat maakt het juist een knutsel en geen fabrieksproduct.
Dit is geen knuffel die door de wasmachine hoeft, maar wel eentje die een middagje buiten spelen met natte handjes prima overleeft zolang de lijm goed droog is. Zet 'm daarna gewoon op de vensterbank te drogen, een paar uur is genoeg voor alle lijmlagen samen.
Zo'n rups op een blad kost je nog geen half uur echt werk, maar staat daarna wekenlang gewoon op de vensterbank te wezen — en dat voor een handjevol restjespapier en één chenilledraadje. Fijn om te weten dat je 'm net zo makkelijk op een wasknijper klemt als op een stokje zet.
- Materiaal
Goed om te weten
Kan ik deze rups ook op een wasknijper maken in plaats van op een stokje?
Ja, dat is precies waarom ik de wasknijper steeds op tafel liet liggen bij het fotograferen. Lijm de rups en het blad op dezelfde manier, maar klem het geheel achteraf op de wasknijper in plaats van op het stokje te lijmen — handig als je 'm ergens op wilt klemmen, zoals een tak of een cadeaulint.
Vanaf welke leeftijd kunnen kinderen dit knutselwerkje maken?
Tekenen en knippen kan vanaf een jaar of vier, met een botte schaar en jou in de buurt. Het buigen van de chenilledraad en het plakken van de wiebelogen doe ik onder de drie jaar liever zelf, vanwege de scherpe draaduiteindes en het verstikkingsgevaar van losse oogjes.
Welk papier werkt het beste voor het blad?
Stevig knutselpapier van rond de 160 grams houdt zijn vorm het best na het lijmen en knippen. Dun printpapier gaat vaak golven zodra de lijmstift eraan komt, en dat zie je uiteindelijk terug in een slap blad.
Hoe lang moet de lijm drogen voordat de rups overeind blijft staan?
Reken op tien minuten na het vastlijmen van het stokje en nog een paar uur totale droogtijd voor alle laagjes samen, op de vensterbank. Ga je meteen verder zonder die tussenstop, dan schuift het stokje weg zodra je de rups erop drukt.
